Ίσως το πιο πολυδιαβασμένο βιβλίο αφροαμερικανικής λογοτεχνίας.
«Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό» είναι η ιστορία μιας ασυμβίβαστης αγάπης στον αμερικάνικο Νότο, δοσμένη με τη μοναδική πένα της Ζόρα Νιλ Χέρστον.
Μυθιστοριογράφος, ανθρωπολόγος, θεατρική συγγραφέας, σκηνοθέτιδα και δοκιμιογράφος, η Ζόρα Νιλ Χέρστον γεννήθηκε στην Αλαμπάμα το 1891 και είναι μία από τις ηγετικές φυσιογνωμίες του κινήματος της Αναγέννησης του Χάρλεμ. Η πολυβραβευμένη συγγραφέας του Πορφυρού Χρώματος Άλις Γουόκερ την επανανακάλυψε και έκτοτε η Ζόρα Νιλ Χέρστον θεωρείται μία από τις ζωντανές και ευρηματικές φωνές της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Περίτεχνη και εικονοκλάστρια, αγωνίστρια που άνοιξε δρόμους, λατρεύτηκε από τους αναγνώστες των βιβλίων της και συγγραφείς όπως η Μάγια Αγγέλου, η Ζέιντι Σμιθ και ο Πολ Μπίτι τη σέβονταν και την τιμούσαν. Η Τόνι Μόρισον τη θεωρεί από τις μεγαλύτερες συγγραφείς της εποχής μας.
Το όνομά της ξεχώριζε για τις απόψεις της περί αθεΐας και την πεποίθησή της για την κοινωνική συσσωμάτωση των μαύρων με τους λευκούς. Αν και η συμμετοχή της στο κίνημα της Αναγέννησης του Χάρλεμ ήταν σημαντική, τα έργα της αγνοήθηκαν στην εποχή της. Μόνο μετά από ένα άρθρο της Άλις Γουόκερ, τη δεκαετία του 1970, τράβηξε το ενδιαφέρον. Το Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό καθιερώθηκε ως ένα από τα πιο διαβασμένα βιβλία της αφρο-αμερικανικής λογοτεχνίας. Θεωρείται ως το κορυφαίο έργο μιας υποτιμημένης συγγραφέα, ένα εμβληματικό αριστούργημα για τις ελεύθερες γυναίκες που δεν χρειάζονται το έλεος ή τον οίκτο των άλλων.
Perceptive and iconoclastic, a trailblazing activist, she was adored by readers of her work, and respected and admired by writers such as Maya Angelou, Zadie Smith, and Paul Beatty. Toni Morrison considered her one of the greatest writers of our time.
Her name stood out for her views on atheism and her belief in the social integration of Black and white communities. Although her contribution to the Harlem Renaissance was significant, her work was largely neglected during her lifetime. It was only after an essay by Alice Walker in the 1970s that she gained renewed attention.
Their Eyes Were Watching God became one of the most widely read works of African American literature. It is regarded as the defining masterpiece of an undervalued writer—an emblematic work about free women who do not need the mercy or pity of others.
Her major works include Mules and Men (1935), an anthology of African American folklore from northern Florida, and Voodoo and Life in Haiti and Jamaica (1938), a study of rituals in Jamaica and Haiti. She was married three times and died in 1960 in Fort Pierce, Florida.
Σημαντικά έργα της είναι το Mules and men (1935), μια ανθολογία για την αφρο-αμερικανική λαογραφία στη Βόρεια Φλόριντα, το Voodoo and Life in Haiti and Jamaica (1938) , μια μελέτη για τις τελετουργίες στην Τζαμάικα και την Αϊτή. Έκανε τρεις γάμους και πέθανε το 1960 στο Φορτ Πιρς της Φλόριντα.
Όταν η Τζέινι στα δεκάξι της πιάστηκε ν’ ανταλλάσσει φιλιά με κάποιον, η γιαγιά της την παντρεύει άρον-άρον μ’ έναν εξηντάρη κτηματία. Η Τζέινι δεν το βάζει κάτω·
ανήσυχο πνεύμα, ψάχνει να βρει την ταυτότητά της και, μέσα από χαρές και λύπες, μαθαίνει την αγάπη και επιτέλους συμφιλιώνεται με τον εαυτό της.
Όταν πρωτοεκδόθηκε, το 1937, το Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό, με πρωταγωνίστρια μια υπερήφανη, ανεξάρτητη μαύρη γυναίκα, οι άνδρες κριτικοί το αγνόησαν ή το απέρριψαν.
Εκτός κυκλοφορίας σχεδόν σαράντα χρόνια, επανακυκλοφόρησε το 1978 και έκτοτε θεωρείται ως το πιο πολυδιαβασμένο βιβλίο της αφρο-αμερικανικής λογοτεχνίας.
Η Τζέινι Κρόφορντ μιλά με αμεσότητα για τη ζωή της, τους γάμους της, την επιθυμία της να μη λειτουργεί ούτε ως υποζύγιο ούτε ως διακοσμητικό στοιχείο δίπλα στον άντρα.
Διακηρύσσει ότι ακολούθησε δυο πράγματα στη ζωή της: πρώτα-πρώτα ότι βγήκε εκεί έξω μόνη της ν’ αντιμετωπίσει τη ζωή και ύστερα ότι έψαξε να βρει την ευτυχία, κάτι διόλου απλό και εύκολο.
Η Άλις Γουόκερ, η συγγραφέας του Πορφυρού Χρώματος, παραδέχεται ότι δεν υπάρχει γι’ αυτήν πιο σπουδαίο βιβλίο απ’ αυτό.
«Για μένα το Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό, είναι ένα από τα σπουδαιότερα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα… Δεν υπάρχει βιβλίο που ν’ αγαπώ περισσότερο απ’ αυτό»